مقدمه خستگی فرایندی تجمعی و تدریجی است. با این تصور که با بی میلی برای هرگونه تلاش، کاهش کارایی، هوشیاری و درنهایت اختلال در عملکرد همراه است. هدف هدف از این پژوهش، تعیین اثر خستگی ذهنی و عضلانی بر حافظه کاری فضایی بود. روش روش اجرای این تحقیق از نوع نیمه تجربی است که با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون انجام شد. شرکت کنندگان تحقیق حاضر را دانشجویان پسر 20 تا30 ساله دانشگاه شهید بهشتی در سال 1400 تشکیل دادند که از بین آن ها به روش در دسترس، تعداد 14 نفر با روش جی پاور و براساس مطالعات قبلی به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این مطالعه شامل مقیاس خودارزیابی خستگی ذهنی، نرم افزار کرسی بلاک، نرم افزار استروپ و دوچرخه کارسنج مونارک بود. همچنین تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه مکرر و در قالب نرم افزار SPSS نسخه 23 انجام شد. یافته ها نتایج نشان داد که اثر شرایط خستگی ذهنی بر حافظه کاری معنادار بوده (P=0/002) و موجب کاهش کارایی حافظه کاری شده است؛ اما شرایط خستگی عضلانی اثر معناداری بر ارزیابی حافظه کاری نداشته است و در این شرایط عملکرد بهتری در حافظه کاری داشتند (P=0/065). نتیجه گیری نتایج حاصل از پژوهش حاضر بر اهمیت نقش خستگی ذهنی که باعث کاهش عملکرد حافظه کاری می شود اشاره دارد و از طرفی این نوع خستگی مربوط به کارکردهای شناختی و مغزی مربوط می شود. می توان نتیجه گرفت که نتایج با رویکرد بالا به پایین منطبق بوده و با دیدگاه های شناختی مانند نظریه برنامه حرکتی تعمیم یافته منطبق است.

مقدمه: خستگی رانندگان عاملی موثر بر بروز حوادث ترافیکی است. در اکثر جوامع، آمدوشد گروه چشمگیری از افراد با استفاده از اتوبوس های درون شهری صورت می گیرد؛ بنابراین خستگی رانندگان این اتوبوس ها نه تنها می تواند موجب فرسودگی شغلی آنها شود، بلکه ممکن است با تاثیر بر بروز حادثه افراد عادی جامعه را در معرض خطر قرار دهد. تاکنون روش هایی گوناگون برای سنجش خستگی ذهنی مطرح شده است. کاربرد پرسشنامه، نسبت به دیگر روش ها سریع تر بوده و دسترسی به آن در محیط اجرایی آسان تر است. هدف این مطالعه طراحی پرسشنامه خستگی ذهنی برای رانندگان اتوبوس درون شهری است.مواد و روش ها: برای اجرای مطالعه، ابتدا با استفاده از معیارهای پژوهش کیفی (مصاحبه با پرسش های نیمه ساختاریافته و پرسش های جستجوگر؛ و نیز توجه به دستیابی به اشباع داده ها) با رانندگان اتوبوس های درون شهری مصاحبه شد تا ویژگی های خستگی ذهنی در این شغل از زبان خود آنها مشخص گردد. پس از مصاحبه با 30 نفر، داده ها به اشباع رسید و نمونه گیری متوقف شد. آنالیز مصاحبه ها موجب دستیابی به درون مایه ها (themes) شد که با جمع بندی آنها فهرست اولیه ای از گویه ها (items) به دست آمد. سپس، ویژگی های روان سنجی پرسشنامه با بهره گیری از معیارهای روایی محتوا و همسانی درونی مورد بررسی قرارگرفت. روایی محتوا بر اساس رویه لوشی انجام شد. بر پایه این رویه، گویه هایی که شاخص CVR آنها حداقل 0.99 و شاخص CVI آنها حداقل 0.75 به دست آید، از نظر روایی محتوا پذیرفتنی اند. برای تعیین سازگاری درونی، پرسشنامه نهایی توسط 200 نفر تکمیل شد و داده ها در نرم افزار SPSS16 برای تعیین میزان پایایی (آلفای کرونباخ) با معیار پذیرش 0.7 آنالیز شد.یافته ها: در مصاحبه با 30 تن از رانندگان، فهرست اولیه ای با 26 گویه تهیه شد. در این میان، مقدار شاخص CVR در نه گویه کمتر از 0.99 بود که موجب حذف آن ها گردید و گویه های پرسشنامه به 17 مورد رسید. گویه ها همگی از سادگی، وضوح و ارتباط کافی (CVI=0.75) برخوردار بودند. میزان آلفای کرونباخ 0.87 به دست آمد و نشان داد که پرسشنامه نهایی از پایایی درونی برخوردار می باشد.نتیجه گیری: می توان از این پرسشنامه که از نظر روایی و پایایی تایید شده، برای ارزیابی خستگی رانندگان اتوبوس درون شهری استفاده کرد.

خستگی ذهنی به عنوان یک حالت روان شناختی تعریف می شود که به خاطر یک فعالیت شناختی مورد نیاز رخ می دهد. خستگی ذهنی خود را به طرق مختلف نشان می دهد و با افزایش احتمال خطا و کاهش سرعت زمان واکنش در طی کارهای شناختی ساده همراه است. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر حاد خستگی ذهنی بر عملکرد بازیکنان نیمه ماهر بدمینتون بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی در زمره پژوهش های نیمه تجربی قرار دارد. طرح پژوهش به صورت پیش آزمون و پس آزمون به شیوه کانتربالانس اجرا شد. نمونه پژوهش حاضر شامل 20 ورزشکار بدمینتون نیمه ماهر دختر بودند که به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، اثر استروپ، مقیاس چندبعدی خستگی ذهنی، نمایش فیلم مستند خنثی و آزمون عملکرد اسکات و فاکس بود. از شرکت کنندگان ابتدا پیش آزمون گرفته شد، پس از آن یک بار تکلیف اثر استروپ و بعد از 48 ساعت نمایش مستند خنثی به آن ها داده شد و پس از هر تکلیف آزمون عملکرد اجرای سرویس بلند بدمینتون از آن ها گرفته شد. نتایج به دست آمده حاکی از این بود که خستگی ذهنی به شکل معنی‎داری موجب افت عملکرد بازیکنان نیمه ماهر در اجرای سرویس بلند بدمینتون شده است، اما نمایش مستند خنثی تأثیر معناداری بر خستگی ذهنی بازیکنان نیمه‎ماهر بدمینتون در اجرای سرویس بلند بدمینتون نداشته است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه: حدود 8.5 میلیون نفر از شاغلان کشور را قالی بافان تشکیل می دهند که شیوع اختلالات اسکلتی- عضلانی، به ویژه در ناحیه شانه آنها بسیار بالا است. توجه به خستگی عضلانی به عنوان ریسک فاکتور ایجادکننده اختلالات اسکلتی-عضلانی باعث ارتقای سلامت قالی بافان می شود. از فاکتورهای نشان دهنده گسترش خستگی عضلانی، کاهش فرکانس میانگین توان و افزایش مجذور میانگین ریشه در سیگنال های الکترومایوگرافی در واحد زمان است. این مطالعه به بررسی خستگی عضلانی قالیبافان می پردازد.روش بررسی: در این مطالعه مقطعی با در نظر گرفتن معیارهای ورود و خروج، 12 قالی باف (9 زن، 3 مرد) وارد مطالعه شدند. داده های مطالعه با روش های الکترومایوگرافی سطحی و نرخ ناراحتی اعضای بدن، طی 210 دقیقه قالی بافی جمع آوری شد. تغییرات پارامترهای الکترومایوگرافی و نرخ ناراحتی اعضای بدن با روش آنالیز واریانس اندازه گیری های تکرار شده (با متغیرهای مستقل جنسیت و سابقه کار) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: طی 210 دقیقه قالی بافی، تغییر کاهشی فرکانس میانگین توان تراپزیوس فوقانی راست و چپ به ترتیب باP=0.002  و P=0.006 معنادار بود؛ ولی تغییرات مجذور میانگین ریشه این دو عضله در زمان بررسی معنادار نبود. به همین ترتیب طی این مدت، تغییرات نرخ ناراحتی اعضای بدن نیز معنادار نبود و روش عینی و روش ذهنی همبستگی معناداری نداشتند.نتیجه گیری: بررسی گسترش خستگی عضلانی با روش های عینی و ذهنی، کاهش معنادار فرکانس میانگین توان را نشان داد، اما پارامتر مجذور میانگین توان و نرخ ناراحتی اعضای بدن، تغییر معناداری نداشتند. رابطه معناداری بین ارزیابی ذهنی و عینی خستگی مشاهده نشد.

زمینه و هدف خستگی ذهنی وضعیتی است که با فعالیت طولانی مدت شناختی ایجاد می شود. خستگی ذهنی به فعالیت بیش از حد مغزی منجر می شود که در آن سلول های مغزی خسته و مانع بهره وری فرد و عملکرد کلی شناختی می شود. هدف از این پژوهش ارزیابی خستگی ذهنی دانشجویان با استفاده از شاخص های مغزی است. روش کار این پژوهش توصیفی تجربی است که روی 20 تا از دانشجویان دانشکده بهداشت با میانگین (انحراف معیار) سنی 24/40 (3/73) سال در سال 1397 در دانشگاه علوم پزشکی اهواز انجام شده است. برای بررسی عملکرد شرکت کنندگان از آنها خواسته شد متنی با غلط های املایی را بررسی و آن غلط ها را تصحیح کنند. این فعالیت در 5 مرحله 15 دقیقه ای انجام شد. در همه مراحل الکتروانسفالوگرام (EEG) آنها ثبت و در هر مرحله مقیاس آنالوگ بصری توسط شرکت کنندگان تکمیل شد. از نرم افزار SPSS نسخه 24، برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد. یافته ها فعالیت امواج آلفا، بتا و تتا در 15 دقیقه اول به ترتیب، 0/30± 0/89، 0/33± 0/70 و 0/36± 1/19 و 15 دقیقه آخر به ترتیب 0/34± 0/63، 0/26± 0/55 و 0/34± 1/03 بود. کاهش در فعالیت امواج مغز افزایش میزان خستگی ذهنی آنها را نشان می دهد. همچنین افراد با مقیاس آنالوگ بصری بیان داشته اند که دچار خستگی ذهنی شده اند. مطابق با نتایج ارتباط معنی داری بین EEG و مقیاس آنالوگ بصری دانشجویان دیده نشد. نتیجه گیری امواج آلفا، بتا و تتا می توانند شاخص های مناسبی برای ارزیابی خستگی ذهنی باشند. همچنین خستگی ذهنی می تواند عاملی باشد که بر دقت و عملکرد افراد تاثیر بگذارد؛ به گونه ای که به کاهش توجه و بازدهی آنها منجر شود.

هدف: خستگی ذهنی به عنوان یکی از عوامل شناختی تأثیرگذار، می تواند به طور شایان توجهی توانایی حسابرسان در شناسایی نشانه های تقلب را تحت تأثیر قرار دهد. این پدیده که از مواجهۀ طولانی مدت با فشارهای شناختی نشئت می گیرد، ممکن است باعث کاهش تمرکز، اختلال در ارزیابی دقیق ریسک ها و ضعف در تصمیم گیری شود. در مقابل، کنترل افکار به عنوان یک توانایی شناختی، امکان مدیریت و هدایت فرایندهای ذهنی را در شرایط استرس زا فراهم می کند و می تواند در حفظ دقت و کارآمدی حسابرسان نقش مؤثری ایفا کند. از آنجا که شناسایی تقلب، یکی از مهارت های کلیدی حسابرسان در ارتقای شفافیت مالی و جلوگیری از سوءمدیریت منابع محسوب می شود، انتظار می رود که کنترل افکار توانایی حسابرسان را در محیط های کاری پُرچالش ارتقا دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر خستگی ذهنی و کنترل افکار بر توانایی حسابرسان در شناسایی نشانه های تقلب انجام شده است و تلاش دارد تا نقش این عوامل شناختی را در بهبود عملکرد حسابرسان در مواجهه با چالش های حرفه ای ارزیابی کند.روش: پژوهش حاضر از لحاظ شیوۀ اجرا مقطعی و از نظر روش تحلیل، مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری است. داده های پژوهش از طریق پرسش نامه های استاندارد گردآوری و پس از آن، تجزیه وتحلیل شدند. متغیرهای مورد مطالعه با استفاده از ابزارهای معتبر سنجش شده اند تا از روایی و پایایی داده ها اطمینان حاصل شود. جامعۀ آماری پژوهش، حسابرسان شاغل در مؤسسه های حسابرسی وابسته به جامعۀ حسابداران رسمی در سال 1402 بوده است. 166 نفر از این افراد به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند تا امکان بررسی تأثیر متغیرهای شناختی بر عملکرد حسابرسان فراهم شود.یافته ها: نتایج تحلیل داده ها نشان می دهد که خستگی ذهنی، بر دقت حسابرسان در شناسایی نشانه های تقلب، تأثیر منفی و معناداری دارد. به بیان دیگر، افزایش خستگی ذهنی، به کاهش توانایی حسابرسان در تشخیص دقیق موارد تقلب منجر می شود. در مقابل، کنترل افکار، به عنوان یک متغیر دو سویه عمل می کند. برخی از ابعاد کنترل افکار توانسته اند به دقت حسابرسان در تشخیص تقلب کمک کنند. با این حال، برخی دیگر از ابعاد کنترل افکار، باعث کاهش عملکرد حسابرسان شده اند. این یافته ها نشان دهندۀ پیچیدگی های موجود در سازوکارهای شناختی مؤثر بر عملکرد حرفه ای حسابرسان و نقش چندبُعدی کنترل افکار در شناسایی نشانه های تقلب است.نتیجه گیری: پژوهش حاضر بر اهمیت استراتژی های تقویت کنندۀ کنترل افکار در حسابرسان تأکید دارد تا این افراد بتوانند اثرهای منفی خستگی ذهنی را کاهش دهند و عملکرد خود را در شناسایی تقلب بهبود بخشند. در چارچوب نظری، این یافته ها با مبانی بار شناختی هم خوانی دارد و نشان می دهد که مدیریت شناختی مناسب، می تواند دقت تصمیم گیری را افزایش دهد. از نظر عملی، با توجه به فشارهای کاری و شرایط پُرتنش حرفۀ حسابرسی، توسعه و اجرای برنامه های آموزشی و تمرین های شناختی، مانند راهبردهای تنظیم هیجانی و تکنیک های کاهش استرس، می تواند به افزایش توانایی کنترل افکار و حفظ کارایی حسابرسان در شرایط خستگی کمک کند. این پژوهش با شفاف سازی عوامل روان شناختی مؤثر بر قضاوت حرفه ای، برای ارتقای توانمندی های حسابرسان در حفظ یکپارچگی مالی و افزایش شفافیت سازمانی دیدگاه های کاربردی ارائه می دهد. افزون براین، نتایج مطالعه می تواند مبنایی برای پژوهش های آتی در زمینۀ بهبود شرایط کاری، کاهش فشارهای شناختی و تدوین سیاست های حمایتی برای بهینه سازی عملکرد حسابرسان باشد.

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر نوع تکلیف و خستگی بدنی بر توانایی تصویرسازی ذهنی ورزشکاران ماهر بود. سی ورزشکار ماهر به صورت تصادفی به دو گروه خستگی و کنترل تقسیم شدند. سنجش های پیش آزمون و پس آزمون شامل اجرای ذهنی تکالیف حرکتی به صورت بینایی درونی، بینایی بیرونی و حرکتی بود. گروه تجربی پروتکل تمرینی را برای خستگی (دویدن با شدت 70 درصد ضربان قلب بیشینه تا رسیدن به حد خستگی) اجرا کردند، در حالی که گروه کنترل فاقد هرگونه فعالیت بدنی و ذهنی بودند. نتایج نشان داد که یک وهله خستگی منجر به کاهش معنادار دقت تصویرسازی شد. در هر دو تکلیف، دقت تصویرسازی بینایی بیرونی، از بینایی درونی بیشتر بود و دقت تصویرسازی بینایی درونی از حرکتی بالاتر بود. همچنین، خستگی بر وضوح تصویرسازی ذهنی تکلیف کوتاه و بلند تأثیر معناداری ندارد. در نهایت، خستگی بر کنترل پذیری تصویرسازی ذهنی تکلیف کوتاه و بلند تأثیر معناداری ندارد.

مقدمه اهمیت بررسی نوبت کاری به ویژه در بخش بهداشت و درمان از پیامدهای زیان بار و جبران ناپذیری است که به آن نسبت داده می شود. نوبتکاری به ویژه شب کاری منجر به خستگی و متعاقبا اثرات سوء بر سلامتی، هوشیاری و عملکرد می شود. مطالعه حاضر با هدف بررسی نوبت کاری و بار کاری ذهنی بر خستگی پرستاران بخش های مراقبت ویژه انجام پذیرفت. روش کار در این مطالعه تحلیلی و مقطعی 144 پرستار بخش های مراقبت ویژه در سه بیمارستان شهر شیراز به صورت نمونه گیری سرشماری شرکت نمودند. مقیاس های خستگی ذهنی SP (Samn-Perelli) و بارکاری ذهنی ناسا به مدت2 هفته در ابتدا و انتهای هر شیفت کاری تکمیل شد. یافته ها نتایج نشان داد که میزان خستگی ذهنی و بارکاری ذهنی با نوع شیفت های کاری ارتباط معنادار دارند(P<0. 05). همچنین بین میانگین ساعت خواب طی دو هفته گذشته (r=-0. 24, P <0. 01)، میانگین خستگی ذهنی و بارکاری ذهنی (P<0. 01, r=0. 25)، عدم بهره مندی از اوقات فراغت(P<0. 01, r=-0. 22)، و داشتن برنامه ورزشی منظم(P<0. 01, r=-0. 3)، با خستگی ذهنی ارتباط معنادار وجود داشت. نتیجه گیری بارکاری ذهنی و برنامه نوبتکاری بر خستگی پرستاران بخش های مراقبت ویژه تاثیرگذار می باشد. اما به نظر می رسد که عواملی دیگری نیز بر خستگی پرستاران تاثیر گذار است. لازم است مطالعات بیشتری در بررسی اثر عوامل مرتبط با سبک زندگی و فردی و اثر آن بر خستگی صورت پذیرد.